Fosfor daje siłę!

Fosfor stanowi 6 co do ilości w organizmie człowieka minerał – przeciętnie każdy z nas nosi w sobie ok. 900 gramów tego pierwiastka. Zlokalizowany jest on w przeważającej mierze w kościach (85%), gdzie – związany z wapniem – jest odpowiedzialny za mineralizację i twardość elementów kostnych. Fosfor odnaleźć można również w tkance mięśniowej (14%), a jedynie śladowe jego ilości krążą we krwi. Coraz więcej suplementów dla sportowców zawiera w swoim składzie fosfor – skąd wziął się ten trend i w jaki sposób można wykorzystać tę substancję do poprawy osiągnięć sportowych?

Działanie fosforu

Fosfor w organizmie pełni szereg istotnych ról – poza chronieniem kości przed demineralizacją i ułatwianiem przyswajania magnezu, bierze udział w przemianach tłuszczów i węglowodanów, jest również znaczącym elementem fosfolipidów – składników budujących błonę komórkową, której prawidłowa przepuszczalność determinuje sprawność działania komórek.

Fosfor jest również aktywatorem wielu reakcji biochemicznych zachodzących w organizmie. Wykorzystać go można nie tylko jako substancję buforującą i ograniczającą ilość mleczanu w organizmie, ale również w charakterze czynnika o bogatym potencjale proenergetycznym, który jest składową takich związków, jak chociażby ATP czy kwasy nukleinowe.

Fosfor w sporcie

Z punktu widzenia osób aktywnych fizycznie, najważniejszym zadaniem fosforu jest to związane z jego właściwościami energetycznymi. Podstawowym źródłem energii dla pracujących mięśni jest ATP, które – w wyniku jego hydrolizowania – ulega rozpadowi przez odłączenie odeń grupy fosforanowej, efektem czego jest przekształcenie aktywnego ATP w nieaktywne ADP (adenozynodifosforan). Przy rozpadzie emitowana jest pewna ilość energii, wykorzystywana do podtrzymania różnych funkcji i aktywności życiowych, m.in. związanych z pracą i skurczem mięśni.

Co ważne, podczas skurczu mięśniowego rozpadowi ulega nie tylko ATP, ale również fosfokreatyna, czyli związek zgromadzony w mięśniach, którego zadaniem jest m.in. synteza ATP. Takie bezpośrednie i pośrednie obniżenie poziomu energii wewnątrzkomórkowej odbija się negatywnie na wydolności i wytrzymałości sportowca, stąd proces odnawiania ATP wewnątrzkomórkowego jest jednym z kluczowym czynników, wpływających na możliwości psychofizyczne osób aktywnych fizycznie. Wspólnym elementem zarówno dla cząsteczki ATP, jak i fosfokreatyny, jest obecność w ich wiązaniach fosforanów. Dostarczenie organizmowi tego pierwiastka sprawia, że efektywnemu odtwarzaniu może ulegać zarówno poziom ATP, jak i kreatyny, co przyczynia się do zwiększenia wydolności tlenowej, dostarcza dodatkowej energii i poprawia wytrzymałość.

Działanie to udowodniły badania, w których starano się sprawdzić, jak suplementacja fosforem wpływa przede wszystkim na możliwości wydolnościowe, mierzone osiąganym pułapem tlenowym VO2max. Podawanie osobom uprawiającym wzmożoną aktywność fizyczną, prowadzącą do całkowitego wypłukania z organizmu fosforanów, fosforu prowadziło do poprawy pracy mięśnia sercowego, wzrostu maksymalnej pojemności oksydacyjnej oraz zwiększonej wydajności. Wielu naukowców jest zdania, że suplementacja fosforem jest w stanie znacząco zwiększyć pułap tlenowy (zdolność do maksymalnego poboru tlenu), co przekłada się na lepsze wyniki, jeśli chodzi o przyrosty mocy i wydajności treningowej.

Suplementy z fosforem

Preparaty zawierające fosfor można wykorzystać w codziennej suplementacji dwojako – przede wszystkim stanowią one znakomite źródło substratów niezbędnych, by mogły zachodzić procesy energotwórcze, przede wszystkim związane z resyntezą ATP oraz fosfokreatyny. Dla osób, których trening charakteryzuje się dużą objętością (wysoka intensywność, długi czas aktywności fizycznej, duże straty mikroelementów) suplementacja fosforem umożliwi zwiększenie możliwości psychofizycznych, zwłaszcza wydolności tlenowej, prowadzącej do poprawy wyników sportowych.

red weiler w proszkuZe względu na swoje działanie, fosfor wydaje się być szczególnie przydatny zwłaszcza w porze okołotreningowej (przed i w trakcie treningu). Nic dziwnego, że wchodzi on w skład wielu formuł, przeznaczonych do stosowania zwłaszcza w tym okresie – można go znaleźć np. w preparacie Red Weiler w proszku, 12 Rounds Intra-Workout, Crush Intra-Wod, Ergogenic czy Extreme Napalm Pre-Contest.

Nie można również zapominać, że to od poziomu fosforu zależy wchłanianie wapnia do organizmu. Nic dziwnego, że wielu producentów stara się łączyć te dwa pierwiastki w formułach na stawy zawierających wapń, czyniąc je jeszcze lepiej przyswajalnymi – przykładami takich suplementów są np. Calcium D3 Forte, Flex Box czy Flexit Drink.

Napisz komentarz