Czym różnią się od siebie białka zwierzęce?

Suplementacja odżywkami opartymi o proteinę zwierzęcą wydaje się być najskuteczniejszym sposobem na dostarczenie organizmowi dobrze przyswajalnej, pełnowartościowej proteiny. W przeciwieństwie do większości białek roślinnych, białka zwierzęce dostarczają organizmowi pełnej puli aminokwasów egzo- i endogennych, w dużych ilościach niezbędnych przede wszystkim osobom aktywnym fizycznie.

Rodzaje białek zwierzęcych

Wśród odżywek białkowych oraz powstałych na bazie białek suplementów aminokwasowych wyróżnić można dużą grupę preparatów opartych o białko serwatkowe, uznawane – ze względu na doskonały aminogram, zwłaszcza wysoką zawartość aminokwasów egzogennych i proteogennych (tworzących mięśnie) – za najbardziej wartościową proteinę. Nieco mniej liczne są białka bazujące na proteinie pochodzącej z mięsa wołowego, a zupełnie nieliczną grupę stanowi – kiedyś najbardziej rozpowszechnione – białko jajeczne. Wśród liczebności odżywek białkowych i aminokwasowych najmniej liczną grupę stanowią te oparte na białku drobiowym oraz białku łososia.

Białka zwierzęce różnią się od siebie nie tylko przyswajalnością, smakiem czy ceną, ale przede wszystkim aminogramem, tj. zawartością i proporcjami aminokwasów. To właśnie głównie ten czynnik determinuje sposób i siłę oddziaływania takiego białka bądź suplementu aminokwasowego. Chcąc porównać właśnie ten parametr pod lupę wzięliśmy losowe odżywki białkowe i aminokwasowe, oparte w całości na jednym typie proteiny zwierzęcej. Żeby lepiej zobrazować różnice między nimi, zestawiliśmy je w formie tabeli (poniżej) porównującej profil aminokwasowy w każdych 100 gramach konkretnej odżywki. Na czerwono zaznaczono najwyższą zawartość konkretnych aminokwasów.

aminokwasy 100% Beef Aminos Universal (białko wołowe) Chicken Protein Amino (białko drobiowe) 100% Whey Natural Concentrate (białko serwatkowe) Egg Pro (białko jaja) Gold Salmon (białko łososia)
L-Leucyna 3900 mg 3154 mg 8082 mg 6800 mg 3582 mg
L-Izoleucyna 1700 mg 1616 mg 4834 mg 4600 mg 1791 mg
L-Walina 2800 mg 1903 mg 4391 mg 5200 mg 2442 mg
L-Treonina 2100 mg 1885 mg 5315 mg 3700 mg 3093 mg
L-Lizyna 5100 mg 3703 mg 7165 mg 5500 mg 4477 mg
L-Fenyloalanina 2300 mg 1392 mg 2465 mg 4700 mg 2686 mg
L-Tryptofan 300 mg 1387 mg 1000 mg 651 mg
L-Metionina 1200 mg 1038 mg 1617 mg 2800 mg 1709 mg
L-Histydyna 1200 mg 2316 mg 1310 mg 1800 mg 1302 mg
L-Arginina 7400 mg 4265 mg 1772 mg 4400 mg 6512 mg
Kwas L-asparginowy 6200 mg 4213 mg 8090 mg 8300 mg 9687 mg
L-Alanina 8800 mg 3789 mg 3698 mg 4700 mg 5617 mg
L-Cysteina 500 mg 545 mg 848 mg 2100 mg 407 mg
Kwas L-glutaminowy 11300 mg 7474 mg 13159 mg 10800 mg 9849 mg
Glicyna 20100 mg 5836 mg 1387 mg 2800 mg 10175 mg
L-Hydroksyprolina 9700 mg
L-Prolina 11100 mg 3746 mg 5084 mg 3200 mg 5617 mg
L-Tyrozyna 900 mg 1016 mg 2388 mg 3200 mg 1221 mg
L-Seryna 3400 mg 1837 mg 4007 mg 5600 mg 3500 mg

natural whey protein olimpAnalizując powyższe zestawienie nie dziwi, że białko serwatkowe uznawane jest za najbardziej wartościową proteinę zwierzęcą. Zdecydowanie wyróżnia się ono wysoką zawartością aminokwasów w największym stopniu budujących mięśnie szkieletowe człowieka, a więc BCAA (zwłaszcza wysoka zawartość L-leucyny i L-izoleucyny) oraz glutaminy (w postaci kwasu glutaminowego). Białko serwatkowe zawiera również najwyższą zawartość innych aminokwasów egzogennych: działającej przeciwwirusowo i wspomagającej budowanie odporności oraz działanie witaminy C L-lizyny, niezbędnej do prawidłowego działania układu nerwowego treoniny czy tryptofanu, który wspomaga pracę układu nerwowego, bierze udział w regulacji procesów metabolicznych, wpływa na odporność i produkcję neuroprzekaźników, a także jest czynnikiem wpływającym na wytwarzanie melatoniny, która odpowiada za regulację cyklu snu, co pośrednio wpływa na jakość nocnej regeneracji całego organizmu, zwłaszcza mięśni.

beef aminos universalKolejne pod względem popularności białko wołowe nieco ustępuje serwatce pod względem zawartości aminokwasów egzogennych, jego prawdziwa siła tkwi jednak w dużo wyższej zawartości glicyny, proliny i hydroksyproliny (jedyne białko dostarczające tej substancji), które stanowią podstawowe tworzywo, z jakiego zbudowany jest kolagen. Oznacza to, że chociaż białko wołowe nieco słabiej oddziałuje na rozwój mięśni, o tyle znacznie skuteczniej wzmacnia elementy układu ruchu oraz uelastycznia skórę, co ma szczególne znaczenie w przypadku szybkich przyrostów masy mięśniowej oraz u osób uprawiających obciążający układ ruchu wysiłek wytrzymałościowy. Białko wołowe zawiera również znaczniejszą ilość argininy, która zwiększa w organizmie ilość czynników wzrostowych, w tym nasila syntezę kreatyny oraz przyczynia się do wzmożonej produkcji hormonu wzrostu, a także alaniny, znanej ze swoich właściwości optymalizujących przemiany energetyczne (zwłaszcza proces glukoneogenezy) oraz regulujących gospodarkę azotową organizmu.

białko jajeczne odżywkaNie mniej wartościowym białkiem wydaje się być również albumina jajeczna. Właśnie białko jajeczne było przez długi czas uważane za najbardziej wartościową proteinę zwierzęcą – dziś po tej modzie pozostał tylko ślad w postaci nielicznych już odżywek białkowych i aminokwasowych, bazujących na tym źródle proteiny. Białko jaja odznacza się wysoką zawartością aminokwasów rozgałęzionych, zwłaszcza L-waliny, pod względem zawartości której jest liderem w porównaniu do innych rodzajów proteiny zwierzęcej. Białko jaja zawiera również największą ilość metioniny i cysteiny – aminokwasów siarkowych, niezbędnych w przemianach azotowych zachodzących w organizmie, a co za tym idzie warunkujących syntezę nowych włókien mięśniowych. Białko jaja jest również bogate w fenyloalaninę, tyrozynę i serynę, tym samym pozytywnie wpływając na funkcje nerwowe oraz odporność organizmu.

białko łososiaCiekawą nowością, goszczącą na polskim rynku od ubiegłego roku, jest białko z łososia. Uwagę zwraca przede wszystkim najwyższa wśród analizowanych białek zwierzęcych zawartość kwasu asparaginowego, który jest substratem biorącym udział w procesach energotwórczych, zwłaszcza mających na celu produkcję glukozy, a także może pełnić funkcje neuroprzekaźnika, poprawiając funkcje mózgu. Białko łososia jest również bogate w argininę, która zwiększa endogenną produkcję kreatyny oraz hormonu wzrostu, czyli silnych czynników anabolicznych. Na uwagę zasługuje również wysoka zawartość proliny, pod względem której białko łososia ustępuje tylko białku wołowemu – prolina to aminokwas powodujący zwiększoną retencję azotu, a co za tym idzie również szybsze przyrosty masy ciała.

aminokwasy drobioweOstatnim z analizowanych typów białka jest proteina drobiowa. Wyróżnia się ona przede wszystkim brakiem tryptofanu w swoim składzie, a także wyjątkowo wysoką zawartością histydyny. Jest to aminokwas zaliczany do grupy egzogennych, który wraz z beta-alaniną jest boosterem karnozyny – substancji buforującej, umożliwiającej w trakcie wysiłku fizycznego utrzymanie prawidłowego pH w organizmie oraz wspomagającego możliwości wydolnościowe.Histydyna poprawia również funkcje trawienne oraz wzmaga odporność, a samo białko drobiowe jest lekkostrawne i błyskawicznie trawione, dzięki czemu nie obciąża żołądka i może być z powodzeniem stosowane nawet przez cierpiących na zaburzenia gastryczne sportowców.

Jakie białko zwierzęce wybrać?

Jak więc wynika z powyższego zestawienia, białko serwatkowe wydaje się być idealne dla sportowców dyscyplin sylwetkowych, w których liczy się maksymalne nasilenie anabolizmu i zahamowanie katabolizmu mięśniowego. Doskonałą alternatywą dla tego białka mlecznego mogą być odżywki na bazie proteiny jajecznej, która – dzięki wysokiej zawartości aminokwasów siarkowych – również powoduje szybki przyrost nowych włókien mięśniowych. Jeśli planujemy osiągnięcie szybkich przyrostów masy mięśniowej w krótkim czasie, warto zadbać o układ kostny, który musi sprostać takiemu obciążeniu. W tym celu dobrze jest stosować białko wołowe, dostarczające dużą ilość aminokwasów sprzyjających syntezie kolagenu. Białko wołowe dobrze sprawdzi się również u sportowców dyscyplin siłowo-wytrzymałościowych, bowiem nie powoduje tak szybkiego, niekontrolowanego czasem wzrostu mięśnia jak dwie poprzednie proteiny, za to dodatkowo poprawia parametry wysiłkowe, zwłaszcza wydolność i wytrzymałość. Z kolei jeśli zamierzamy użyć białka bądź aminokwasów w suplementacji prozdrowotnej, chcemy dzięki niemu nie tylko uzupełnić braki w diecie, ale również wspomóc budowę muskulatury, wzmocnić odporność i poprawić kondycję bez nadmiernego obciążania żołądka i dostarczania mu zbędnych kalorii, dobrze sprawdzą się odżywki bazujące na lekkostrawnych białkach drobiowym i łososiowym. To ostatnie warto polecić zwłaszcza osobom w okresie redukcji bowiem udowodniono, że suplementacja aminokwasami na bazie białka łososia ProGo™ pozwala znacznie podnieść poziom hemoglobiny we krwi oraz zredukować wartość wskaźnika BMI.

Na rynku dostępne są nie tylko monosuplementy, dostarczający każdego z typów białka, ale również stacki, za pomocą których możemy zapewnić sobie korzyści z przyswajania różnego rodzaju proteiny. Przykładem mogą być aminokwasy Anabolic Amino 9000 Olimp, które powstały na bazie białka serwatkowego i kurczęcego, czy preparat Biogenix WBC Amino, łączący w sobie białko serwatkowe, wołowe oraz drobiowe. Podobnie dzieje się w odżywkach białkowych – coraz więcej z nich ma postać matriksu, np. Nitroprogen jest mieszanką białka serwatkowego i albuminy jajecznej, a Trec PROT BOX to połączenie WPC, WPI i WPH z hydrolizatem białka wołowego.

Artykuły powiązane: Podział białek

Napisz komentarz