Antyoksydanty w sporcie

Wolne rodniki wzięły swoją nazwę od budowy chemicznej – są to cząsteczki lub jony, którym brakuje jednego elektronu, w związku z tym szukają one tego elektronu u innych cząsteczek, powodując przy tym ich rozpad i uszkodzenia. Wolne rodniki niejednokrotnie atakują również ludzkie komórki, co może skutkować pojawieniem się tzw. stresu oksydacyjnego, skutkującego uszkodzeniami komórek w organizmie. Mimo, że najczęściej słyszymy o negatywnych skutkach oddziaływania wolnych rodników na urodę, cząsteczki te mogą okazać się groźne także dla sportowców!

Wolne rodniki a sport

Cząsteczki zwane wolnymi rodnikami występują w organizmie każdego człowieka i bez przerwy są namnażane. Wyjątkowa intensywność ich wydzielania obserwowana jest w trakcie wysiłku fizycznego, a wzrost ten waha się w przedziale od 2 do nawet 10%. Zwiększona ilość wolnych rodników związana jest z dostarczaniem organizmowi dużej ilości tlenu, a nieregularna praca serca powoduje powstanie tzw. zespołu niedokrwienno-reperfuzyjnego, który uszkadza komórki.

Niszczące działanie wolnych rodników przebiega dwufazowo. Pierwszy raz atakują one podczas wysiłku fizycznego, a drugi atak odnotowywany jest po około 24 do nawet 72 godzin po wysiłku, kiedy pojawiają się tzw. zakwasy. Namnożone wolne rodniki są bardzo aktywne, a ich niszczące działanie widoczne jest zwłaszcza w pojawiających się mikrouszkodzeniach mięśni. Jak wynika z badań przeprowadzonych na zwierzętach, wszystkie uszkodzenia mięśniowe, jakie zaistniały podczas wysiłku fizycznego, były związane z niszczącym działaniem wolnych rodników.

Antyoksydanty w sporcie

Żeby zahamować szkodliwe działanie wolnych rodników na mięśnie, stosuje się przeciwutleniacze (tzw. antyoksydanty), czyli środki stanowiące ochronę przed wolnymi rodnikami. Zasadniczo wyróżnia się dwa rodzaje antyoksydantów:
– substancje pochodzące z zewnątrz – wit. A, C, E, cynk i selen (często dostarczane z pożywieniem),
– substancje wytwarzane przez organizm, np. glutation czy SOD.

Szacuje się, że im bardziej wytrenowany zawodnik, tym większa jest u niego naturalna odporność na niszczące działanie wolnych rodników. U niektórych sportowców odporność ta była wyższa aż o 25% w porównaniu z osobami, które prowadziły siedzący tryb życia. Niektóre badania pokazują jednak, że intensywny, długotrwały wysiłek fizyczny prowadzący do przetrenowania, może drastycznie obniżyć odporność organizmu na działanie wolnych rodników. Osobom, które w szczególny sposób narażone są na niszczące działanie wolnych rodników (m. in. sportowcy), zaleca się stosowanie suplementów przeciwutleniających.

Suplementacja antyoksydantami

Przeciwutleniacze pozwalają na obniżenie katabolizmu mięśniowego podczas wysiłku. Najskuteczniejszymi antyoksydantami są preparaty zawierające witaminę E i C, które działając razem pozwalają na skutecznie unieszkodliwienie wolnych rodników. Warto pamiętać, że nawet krótkotrwałe obniżenie poziomu dostarczanych organizmowi przeciwutleniaczy grozi stresem oksydacyjnym oraz zwiększeniem uczucia zmęczenia po wysiłku. Dawka przyjmowanych antyoksydantów nie powinna być jednak zbyt wysoka, bowiem nadprogramowa ich ilość w organizmie działa prooksydacyjnie, wzmagając wydzielanie wolnych rodników w organizmie.

Warto, by osoby aktywne fizycznie wzbogaciły codzienną dietę preparatem witaminowo-mineralnym z dodatkiem wyciągów roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, takimi jak Gold Vita-Min Anti-OX czy Anti-OX Power Blend. Innymi suplementami z formułą przeciwutleniającą są także Vitamin A-Z czy Vita-Min Multiple Lady Olimp (witaminy dla kobiet).

Napisz komentarz